Ali Ertürk

Thomas P. M. Barnett, 2004 yılında "Pentagon’un Yeni Haritası" isimli kitabında, o dönem için devrim niteliğinde, bugün içinse ürkütücü derecede kahince diyebileceğimiz bir tespitte bulunmuştu:  "21. yüzyılda tehlikeyi en güzel tanımlayan kelime bağlantısızlıktır." 2024 Dünyasında bu cümle, küresel sistemin çarklarına entegre olamamış, sistemin dışında kalmış "haydut devletleri" ve terör odaklarını tanımlamak için kullanılan jeopolitik bir terimdi. Ancak aradan geçen yirmi yılda bu tespit, haritalar üzerindeki sınır çizgilerinden taşıp apartman dairelerimize, ofislerimize ve ruhlarımıza sızdı. Bugün karşı karşıya olduğumuz en büyük güvenlik riski nükleer başlıklar, sınır çatışmaları veya ekonomik dalgalanmalar değil; insanın insandan, mahallenin mahalleden ve bireyin toplumdan kopuşudur. Bu sadece bir yalnızlık meselesi değil, modern çağın en sinsi salgını, en büyük "sosyal sermaye çöküşü"dür. Haritalardaki boşluklar kapanmış olabilir ama yürek...

"İhtiras kuvvetli olduğu zaman, muhakemeyi altüst eder," der Satı El-Hursi ve o can alıcı tespiti ekler: "Heyecan, düşünceyi felce uğratır." Yıllarca bu cümlenin, sadece zihinsel bir körlüğü, mantıklı düşünme yetisinin anlık kaybını tarif ettiğini sanırdım. İhtirasın ve hırsın, insanın sadece aklını başından aldığını, onu hatalı kararlara sürüklediğini düşünürdüm. Ancak Cacilda Jetha’nın Cinselliğin Şafağı kitabındaki o çarpıcı satırlarla, o bilimsel gerçekle yüzleşince meselenin rengi değişti. Meselenin sadece "düşünce felci" olmadığını, hırsın bedeni de içeriden çürüten, damarları tıkayan ve kalbi durduran biyolojik bir zehir olduğunu dehşetle fark ettim. Hayatı "sıfır toplamlı bir oyun" olarak gören, başkasının kazancını kendi kaybı zanneden, komşusunun mutluluğundan kendine pay değil, acı çıkaran o "rekabetçi" insan modelinin, neden sadece çevresini değil, bizzat kendini de yiyip bitirdiğini anlamak için Pennsylvania’nın kuzeydoğusu...